Dünýä aýakgap senagaty ýaşyllaşdyrmaga, aň-paýhasa we ýokary hilli bolmaga tarap öwrülmegini çaltlaşdyrýarka, esasy ýelmeşdiriji material - aýakgapda ýasalan gyzgyn ereýän ýelmeşdiriji - ösüş mümkinçilikleriniň täze tapgyryny açýar. Daşky gurşawy goramak, ýokary netijelilik, berk baglanyş we giň uýgunlaşmak ýaly özboluşly artykmaçlyklary bilen bu innowasion ýelmeşdiriji däp bolan ergin esasly ýelmeşdirijileriň ornuny kem-kemden eýeleýär, aýakgap önümçiliginiň baglanyş standartlaryny täzeden kesgitleýär we aýakgap materiallary senagatyny döwrebaplaşdyrmagyň esasy hereketlendiriji güýjüne öwrülýär. Ol ýokarky baglanyşdan daban berkitmegine çenli dürli aýakgap önümçiliginde giňden ulanylyp, dünýä aýakgap senagatynyň ýokary hilli ösüşine täze güýç goşýar.

Aýakgapdan ýasalan gyzgyn ereýän ýelmeşdiriji aýakgap önümçiligi üçin ýörite işlenip düzülen termoplastik ýelmeşdiriji önümdir. Ol otagyň temperaturasynda berk bolýar we belli bir temperatura çenli gyzdyrylanda (dürli görnüşlere görä adatça 80-180℃) çalt ereýär. Sowadylandan we gataplaşandan soň, dürli aýakgap materiallarynyň arasynda berk we durnukly baglanyşyk döredip biler. Uçujy organiki birleşmeleri (UOB) öz içine alýan we uzak wagtlap gatap galýan däp bolan ergin esasly ýelmeşdirijilerden tapawutlylykda, aýakgapdan ýasalan gyzgyn ereýän ýelmeşdiriji daşky gurşawy goramak, gaýtadan işlemek netijeliligi we baglamak netijeliligi arasynda ajaýyp deňagramlylygy gazanýar. Eremek temperaturasyna görä üç esasy görnüşe bölünýär: pes temperatura, orta temperatura we ýokary temperatura, olar dürli aýakgap materiallaryna we gaýtadan işlemek zerurlyklaryna görä çeýe saýlanyp bilner, mysal üçin, emeli deri, hakyky deri, mata, EVA we rezin, ähli görnüşli aýakgap önümçiligini öz içine alýar. Daşky gurşawa arassa we netijeli ýelmeşdiriji hökmünde, ol häzirki zaman aýakgap önümçiliginde aýrylmaz esasy materiala öwrüldi, aýakgap önümleriniň hili, rahatlygy we berkligi bilen ýakyndan baglanyşyklydyr.

Içerki we halkara ösüş meýilleri

Içerki bazar

Import we eksport ýagdaýy: Hytaýyň aýakgap öndürýän gyzgyn ereýän ýeliminiň eksport möçberi soňky ýyllarda ýylsaýyn artýar, bu bolsa dünýä aýakgap bazarynyň güýçli islegi we ýerli önümleriň hiliniň yzygiderli gowulanmagy bilen baglanyşyklydyr. 2023-nji ýylda eksportyň umumy bahasy 380 million ABŞ dollaryna ýetdi, esasan Günorta-Gündogar Aziýa, Ýewropa, Demirgazyk Amerika we Günorta Amerika satyldy, şol sanda orta temperatura gyzgyn ereýän ýelim emeli deri we mata ýaly aýakgap materiallaryna giň uýgunlaşmagy sebäpli eksport möçberiniň 65% -ini düzdi. Eksport möçberiniň 2025-nji ýyla çenli 550 million ABŞ dollaryna golaýlamagyna garaşylýar. Import esasan ýokary derejeli işjeň gyzgyn ereýän ýelim önümleri we esasy önümçilik enjamlary bolup, daşary ýurtlaryň öňdebaryjy tehnologiýalaryna belli bir derejede garaşly, ýöne ýerli kärhanalar tapawutlary azaltmak we esasy bäsdeşligi ýokarlandyrmak üçin tehnologik ösüşleri we garaşsyz ylmy-barlag işlerini çaltlaşdyrýarlar.

Halkara bazary

Bazaryň göwrüminiň giňelmegi: 2025-nji ýyla çenli aýakgapda ýasalan gyzgyn ereýän ýelimiň dünýä bazarynyň möçberiniň 140 milliard ABŞ dollaryna ýetjekdigi we ýyllyk ösüş depgininiň 6%-den gowrak boljakdygy çaklanylýar. 2024-nji ýylda daşky gurşawa zyýansyz aýakgapda ýasalan gyzgyn ereýän ýelim önümleriniň dünýä bazarynyň möçberi 45 milliard ABŞ dollaryna ýetdi we umumy bazaryň 32% -ni düzdi we global daşky gurşawy goramak syýasaty we ýokary hilli aýakgaplara sarp edijileriň islegi bilen geljekki ýyllarda 10% -den gowrak ýokary ösüş depginini saklamagyna garaşylýar. Dünýä aýakgap öndürýän senagatynyň yzygiderli giňelmegi we ýaşyl özgertmegiň çuňlaşmagy bilen, aýakgapda ýasalan gyzgyn ereýän ýelim üçin bazar islegi artmagyny dowam etdirer.

Sebitleýin ösüş deňsizlikleri: Aziýa-Ýuwaş ummany sebitinde, esasanam Hytaýda we Hindistanda, uly ösüş mümkinçiligi bar, bazaryň möçberiniň ýyllyk ösüş depgini 8%-den geçýär. Aýakgap öndürýän senagatyň çalt ösmeginden we milli syýasatyň güýçli goldawyndan peýdalanyp, aýakgapdan ýasalan gyzgyn ereýän ýelmeşe isleg çalt artýar. Demirgazyk Amerika we Ýewropa, ösen bazarlar hökmünde, ýyllyk 4%-6% ösüş depgini bilen durnukly ösüş depginini görkezýärler. Tehnologiýa innowasiýalary we daşky gurşawy goramak islegi bilen ýokary derejeli, işjeň gyzgyn ereýän ýelmeşe isleg artýar. Günorta Amerikada we Afrikada bazaryň möçberi deňeşdirme boýunça kiçi bolsa-da, ol çalt ösüş depginine eýedir we geljekde bazaryň ösmegi üçin uly mümkinçilik döredýär.

Daşky gurşawa bolan islegi ýokarlandyrmak: Durnukly ösüşe global derejede üns berilmegi aýakgapdan ýasalan gyzgyn ereýän ýelmeşdiriji senagatynyň ösüşine uly itergi berdi. Sarp edijileriň ekologiýa taýdan arassa önümlere bolan ünsüniň artmagy we dürli ýurtlarda daşky gurşawy goramak syýasatynyň berkemegi, erginsiz, zäherli däl we gaýtadan işlenip bilýän aýakgapdan ýasalan gyzgyn ereýän ýelmeşdirijini aýakgap materiallary bazarynda täze ösüş nokadyna öwürdi. Mysal üçin, ÝB-niň REACH we RoHS standartlary ergin esasly ýelmeşdirijileriň ulanylyşyny aýdyň çäklendirdi we ekologiýa taýdan arassa aýakgapdan ýasalan gyzgyn ereýän ýelmeşdiriji üçin giň bazar giňişligini döretdi. Şol bir wagtyň özünde, global organiki ýelmeşdiriji bazarynyň 2030-njy ýyla çenli ýyllyk 12% ösüş depginini saklamagyna garaşylýar, bu bolsa aýakgapdan ýasalan gyzgyn ereýän ýelmeşdiriji senagatynyň ösüşine has-da itergi berer.

Çykdajylar bilen netijeliligiň arasyndaky deňagramlylyk

I. Esasy artykmaçlyklar: Aýakgap tikmek pudagyna uýgunlaşdyrylan esasy häsiýetler

1. Daşky gurşawy goramak we howpsuzlyk: 100% berk formulany kabul edip, ol hiç hili erginleri ýa-da uçujy organiki organik maddalary öz içine almaýar we önümçilik we ulanyş wagtynda ýiti ysly ýa-da zäherli gazlary çykarmaýar, bu bolsa halkara daşky gurşaw standartlaryna we milli daşky gurşawy goramak syýasatyna doly laýyk gelýär. Bu diňe bir aýakgap kärhanalarynyň galyndylary gazy gaýtadan işlemek üçin daşky gurşawy goramak maýa goýumlaryny azaltmak bilen çäklenmän, eýsem önümçilik sehiniň iş gurşawyny gowulandyrýar we global ýaşyl önümçilik meýiline laýyklykda operatorlaryň fiziki saglygyny goraýar.

2. Ýokary netijelilik we energiýa tygşytlaýjylyk: Gyzdyrylanda çalt ereýär, başlangyç gataplaşma wagty 3-5 sekunt, işleýiş güýji bolsa 10-15 sekunt, bu bolsa önümçilik siklini däp bolan ergin esasly ýelmeşdirijiler bilen deňeşdirilende 30%-50% gysgaldýar. Ony awtomatlaşdyrylan gyzgyn presleme enjamlary arkaly gönüden-göni ulanyp bolýar, häzirki zaman aýakgap senagatynyň ýokary tizlikli awtomatlaşdyrylan önümçilik liniýasyna uýgunlaşyp, el bilen işleýiş baglanyşyklaryny azaldyp, önümçiligiň netijeliligini ýokarlandyryp we kärhanalar üçin zähmet çykdajylaryny azaldyp bolýar.

3. Ýokary çykdajy netijeliligi: Esasy çig mal poliuretan (PU), polietilen (PE) we beýleki polimerler bolup, çig mal üpjünçiligi köp we önümçilik çykdajylary däp bolan ergin esasly ýelmeşdirijilere garanyňda has pes. Şol bir wagtyň özünde, ol ýokary baglanyş netijeliligine we material ýitgisiniň azlygyna eýedir, bu bolsa aýakgap kärhanalaryna önümçilik çykdajylaryny azaltmaga we önümiň hilini üpjün etmek bilen birlikde bazardaky bäsdeşligi ýokarlandyrmaga kömek edip biler.

4. Giňişleýin uýgunlaşmak: Ol emeli deri, hakyky deri, mata, EVA, rezin, TPR we neýlon ýaly dürli umumy aýakgap materiallary bilen gowy utgaşyklylyga eýedir we aýakgaplaryň dürli bölekleriniň baglanyş zerurlyklaryny kanagatlandyryp bilýär, şeýle hem köpugurlylygy ýokarydyr. Müşderileriň isleglerine laýyklykda dürli gaýtadan işlemek proseslerine we aýakgap öndürmek talaplaryna uýgunlaşyp, granulalara, listlere we beýleki görnüşlere gaýtadan işlenilip bilner.

II. Esasy görkezijiler: Aýakgap goşundylarynyň funksional talaplaryna laýyk gelmek

1. Güýçli Baglanyşyk Berki: Ol ajaýyp baglanyşyk görkezijisine eýedir, gabyklanma berkligi 8-12N/sm3 ýetýär, bu bolsa senagat standartyndan has ýokarydyr. Ol dürli aýakgap materiallarynyň arasynda berk baglanyş döredip, däp bolan aýakgap önümleriniň dabanynyň aýrylmagy we ýokarky ýarylmagy ýaly umumy hil meselelerini netijeli çözüp, aýakgaplaryň hyzmat möhletini uzaldyp biler.

2. Gowy çeýelik we temperatura garşylygy: Ol ajaýyp çeýelige eýedir we geýilende aýakgaplaryň egilmegine we uzaldylmagyna döwülmezden ýa-da soyulmasyz uýgunlaşyp bilýär. Ol -20℃-den 80℃-e çenli temperatura aralygynda durnukly baglanyş ukybyny saklap bilýär we temperatura üýtgemeleri sebäpli döwülmeýär ýa-da ýumşalmaýar, dürli howa sebitlerinde ulanyş talaplaryna laýyk gelýär.

3. Suwa we geýilme garşylygy: Ýokary hilli aýakgaplarda öndürilen gyzgyn ereýän ýelmeşdiriji önümler suwa gowy garşylyk görkezýär, bu bolsa suwuň birikdiriji bölege siňmeginiň we birikdiriji täsirine täsir etmeginiň öňüni alyp biler. Şol bir wagtyň özünde, olar belli bir derejede geýilme garşylygyna eýedir, bu bolsa gündelik ýöremegiň sürtülmesine çydap biler we birikdiriji bölegiň uzak möhletli durnuklylygyny üpjün edýär.

III. Esasy ulanylyşlar: Aýakgaplaryň köp bölegini örtmek

1. Ýokarky gatlaklary birleşdirmek: Ýokarky gatlagyň dürli böleklerini, mysal üçin, barmaklaryň başyny, dabany we wampy birleşdirmek üçin ulanylýar, bu bolsa ýokarky gatlagyň gurluş berkligini ýokarlandyrmak we ýokarky gatlagyň görnüşiniň durnuklylygyny üpjün etmek üçin ulanylýar. Ol, esasanam, ýeňil we tikinsiz ýokarky gatlak öndürmek üçin amatlydyr, aýakgaplaryň rahatlygyny we daşky görnüşini gowulandyrýar.

2. Daban ýelmeşdirmek: Daban we ýokarky gatlak ýelmeşdirmek üçin esasy ýelmeşdiriji hökmünde, ol daban (EVA, rezin we ş.m.) bilen ýokarky gatlagyň arasynda berk ýelmeşdirip, aýakgaplaryň durnuklylygyny we berkligini üpjün edip bilýär. Ol sport aýakgaplarynda, gündelik aýakgaplarda, resmi aýakgaplarda we açyk howada ulanylýan aýakgaplarda giňden ulanylýar.

3. Kömekçi bölekleri ýelmeşdirmek: Aýakgaplaryň içki dabanlary, dili we aýakgap ýassyklary ýaly aýakgap aksesuarlaryny ýelmeşdirmek üçin ulanylýar, bu bolsa aýakgaplaryň rahatlygyny saklap, aksessuarlaryň berkligini ýokarlandyrýar. Şeýle hem, gözüň aýagyny we aýakgap açylmagyny berkitmek, matalaryň ýelmeşmegini azaltmak we aýakgaplaryň hyzmat möhletini gowulandyrmak üçin ulanylyp bilner.

Syýasat goldawy we bazar isleginiň rezonansy

Güýçli syýasy goldaw aýakgapda ýasalan gyzgyn ereýän ýelmeşdiriji senagatynyň ösmegine ýol açdy. Hytaýyň “Dokma senagatynyň hilini ýokarlandyrmak boýunça hereket meýilnamasy (2023-2025)” ýaşyl önümçilik tehnologiýalarynyň we täze ekologiýa taýdan arassa materiallaryň, şol sanda aýakgapda ýasalan gyzgyn ereýän ýelmeşdirijiniň ösüşini aýdyň goldaýar. Senagat we maglumat tehnologiýalary ministrligi Maliýe ministrligi bilen hyzmatdaşlykda aýakgapda ýasalan gyzgyn ereýän ýelmeşdirijiniň tehnologik barlaglaryna we işläp çykaryşlaryna we senagatlaşdyrylmagyna ýörite serişdeleri maýa goýdy we pudagyň kämilleşdirilmegine ýardam berdi.

Isleg tarapynyň ýaşyl islegi güýçlenmegini dowam etdirdi. Sarp edijileriň 67% -i daşky gurşawa zyýansyz materiallary öz içine alýan aýakgap önümleri üçin 5% ýa-da ondan köp töleg tölemäge taýýar. Nike we Adidas ýaly halkara brendleri üpjünçilik zynjyrlarynda daşky gurşawa zyýansyz materiallaryň paýyny ep-esli artdyrdylar we daşky gurşawa zyýansyz ýelmeşdiriji hökmünde aýakgapda ýasalan gyzgyn ereýän ýelmeşdiriji bu brendler üçin möhüm saýlaw boldy. Aýakgapda ýasalan gyzgyn ereýän ýelmeşdirijide gaýtadan işlenen çig malyň ulanylyş paýy 2024-nji ýylda 35% -e ýetdi we geljekde hem artmagyny dowam etdirer, bu bolsa önümiň daşky gurşawa bäsdeşligini has-da ýokarlandyrar.

Netije

Häzirki wagtda aýakgapdan ýasalan gyzgyn ereýän ýelmeşdiriji "daşky gurşawy goramak özgerişlerini çuňlaşdyrmak, tehnologik ösüşlere ýetmek we bazar isleglerini ýokarlandyrmak" ýaly möhüm döwürde. Daşky gurşawy goramak, netijelilik, çykdajylar we öndürijilik babatdaky giňişleýin artykmaçlyklary ony aýakgap öndürýän kärhanalar üçin çykdajylary azaltmak, netijeliligi ýokarlandyrmak we önümiň bäsdeşligini ýokarlandyrmak üçin möhüm saýlawa öwürdi. Material ylmynyň yzygiderli ösmegi we aýakgap senagatynyň çuňňur özgerişi bilen aýakgapdan ýasalan gyzgyn ereýän ýelmeşdiriji senagaty hem ölçegleriniň giňelmegini, hem-de hiliniň gowulanmagyny başdan geçirýär we ösüş ýoluny örän öňünden çaklap bolýar.

Senagat kärhanalary üçin ýaşyllaşdyrma we aň-düşünje meýillerini özleşdirmek, çig mallary täzelemek, tehnologik barlaglar we işläp düzmek, şeýle hem bazary giňeltmek arkaly önümiň goşmaça gymmatyny we brend täsirini yzygiderli ýokarlandyrmak zerurdyr. Geljekde aýakgap öndürýän gyzgyn ereýän ýelmeşdiriji diňe bir aýakgap önümçiliginiň esasy materialyna öwrülmek bilen çäklenmän, eýsem aýakgap senagatynyň durnukly ösüşini höweslendirmekde we sarp edijileriň ýokary hilli talaplaryny kanagatlandyrmakda möhüm rol oýnar.